In zijn reactie “Geen bangmakerij maar open cijfers en normen” slaat Johan Debruyne de bal mis.  De cijfers die hij aanhaalt, gaan over het kraanwater na zuivering, niet over het bronwater van de Blankaart waar de Pano-reportage en mijn opiniestuk over gingen.  Dat bronwater is vandaag zó vervuild dat het steeds moeilijker wordt om er veilig drinkwater van te maken.  De tijdelijke verhoging van de norm bewijst dat: niet omdat het water plots beter is, maar omdat de oude grens niet meer haalbaar was.
De Watergroep levert uitstekend werk om het kraanwater proper te houden, maar dat verandert niets aan het echte probleem: de vervuiling aan de bron.  Wie de feiten wil zien, hoeft enkel de Pano-reportage te bekijken — daar getuigen landbouwers zelf over de druk en de vervuiling waarmee ze geconfronteerd worden.
Dit debat gaat niet over angst zaaien, maar over verantwoordelijkheid nemen voor ons water en onze gezondheid.

Günther Claes – Diksmuide Voorop

11.11.2025 – We herdenken het einde van het oorlogsgeweld W.O. I  in 1918 omstreeks 11 uur op de 11de van de 11 de maand.  Ergens ‘leefden’ er toen in 1918 ook nog ‘machthebbers’ die meer omgaven voor het simpel spel van numeriek dan voor gewone soldatenlevens die tijdens de laatste uren voor 11 uur nog op het altaar van glorie en vaderland moesten opgeofferd worden.  Jonge mensenlevens , vol hoop in de laatste voorafgaande uren voor 11… dan zonder leven … doelloos dood…
Heel recent verschenen er in eDiksmuide een paar artikelen die verwezen naar de tragiek van de frontsoldaten die sneuvelden en begraven werden , velen als ‘bekend ‘ onder een familie- en voornaam ..of.. als “onbekende” soldaat…. geen identificering mogelijk … anoniem… vergane soldatenkleren, een verrotte broeksriem of verroeste knoop, ….  In zovele Europese , Amerikaanse en Canadese families , en ook in Afrika , Australie/Nieuw-Zeeland , was het een definitieve vaarwel aan een vader , broer(s) of zoon (s)…. een onuitwisbare lijding voor de achtergeblevenen en die nooit verdween tot bij de eigen dood , vaak tientallen jaren later.  Een werelddrama van Bloed en Verdriet …. Maar denken we ook aan MOED…
De eminente Nederlandse historicus en buitengewoon literair begaafde Johan Huizinga – ( jammer genoeg zijn de werken van hem niet meer zo bekend bij ons hedendaagse publiek, dat zijn heenkomen gevonden heeft bij TikTok, Facebook e.a., waar de gewone spelling en ook de inhoudelijke teksten zelfs derde in de rij komen)  …heeft in zijn alom beroemd en meesterlijk werk “ De Herfsttij der Middeleeuwen “ (eerste druk 1919 – en door hemzelf geredigeerde druk in 1941),  uitdrukkelijk aangehaald  uit de biografische roman over Jean de Bueil (gestorven in 1477), titel “ Le Jouvencel”  om over de OORLOGSMOED uit te weiden.
Huizinga citeer ik hier letterlijk zoals geschreven in “De Herfsttij der Middeleeuwen” :
“”” De psychologie van de oorlogsmoed is wellicht vroeger noch later zo eenvoudig en treffend uitgedrukt als in de volgende woorden van ‘Le Jouvencel ‘ ; —  Het is een blijde zaak, de oorlog. Men houdt zo van elkaar in de oorlog. Wanneer men weet dat zijn zaak goed is en men ziet zijn bloed (landslieden = Huizinga  / mijn noot = landgenoten ) goed vechten, krijgt men tranen in de ogen. Er komt in ‘t hart een zoet gevoel van trouw en van deernis, zijn vriend te zien die zich dapper blootstelt om het gebod van onze Schepper te volbrengen. En dan bereidt men zich om met hem te sterven of te leven, en voor geen ding ter wereld hem in de steek te laten.Daarin komt over u zulk een verrukking, welk een genot dat is. Meent ge , dat iemand die dat doet de dood vreest ? Neen, want hij is zo gesterkt, zo in vervoering, dat hij niet weet waar hij is. Waarlijk hij is bang voor niets.”””
En Huizinga borduurt onmiddellijk daarop verder :
“””””””” Dit kon evengoed gezegd zijn door een moderne soldaat als door een ridder der vijftiende eeuw. Het heeft met het ridderlijk ideaal als zodanig niets te maken. Het toont de gevoelsgrond van de zuivere strijdmoed zelf : de huiverende uittreding uit het enge egoïsme in de aandoening van het levensgevaar, de diepe vertedering over de dapperheid van de makker, de wellust van de trouw en de zelfopoffering. Deze primitieve ascetische aandoening is de basis, waarop het ridderideaal is opgebouwd tot een edele verbeelding van mannelijke volmaaktheid, nauw verwant aan de Griekse kalkagathia, een hevige aspiratie naar schoon leven, de energische bezieling van een reeks van eeuwen…en ook het masker, waarachter een wereld van baatzucht en geweld zich hullen kon.“””””””””””
Onze gesneuvelde soldaten in 1914-19180 vochten met oorlogsmoed !  En dan met een andere menselijke blik maar even echt en ontroerend ,schrijft dichter Jan Goffa  vandaag een ontroerend gedicht – 11 November –  waaronder hier de aanhef :
“”Hier bloeit de papaver op jong verteerd bloed , hier zond men soldaten wisse dood tegemoet, verzwolgen in het moeras van zompige vlakten, met hoofd , huid en longen door Yperiet verbrand ,  terwijl ze kniehoog in de loopgracht wegzakten om er hun leven te geven voor een vrij vaderland.”””
Wij die leven in 2025 kunnen niet anders dan onze grootste eerbied betuigen aan en ook onze dank verwoorden tegenover onze gevallen familie en landgenoten in de Grote Oorlog 1914 – 1918.
De komende generaties moeten hen blijven herdenken !

Joost Tryhou
Oud-Gemeenteraadslid/Schepen 1970-1982

Ik ben alvast tevreden dat men vanuit de milieuhoek  erkent dat de landbouwers werken met moeilijke regels en dat ze reeds inspanningen doen om de invloed en de impact op het milieu te beperken .Men vraagt om duidelijke volledige informatie en cijfers voor gezond drinkwater. Bij deze wil ik die hier toch graag nog eventjes meegeven .Deze cijfers komen niet van minister Brouns die de norm voor triazolen (10 keer )verhoogde van 0,1 microgram naar 1 microgram en daarbij zorgde voor onnodige bangmakerij ,maar van’ de Watergroep’ zelf die instaat voor gezond drinkwater uit de kraan in onze regio .
Bron De Watergroep :Komt jouw kraanwater van waterproductiecentrum De Blankaart (Diksmuide), Dikkebus en Zillebeke (Ieper) en/of De Gavers (Harelbeke)? Dan mag je het nog steeds drinken en gebruiken zoals je gewoon bent. De nieuwe norm ligt tijdelijk op 1 microgram 1,2,4-triazool per liter en dat is nog steeds onder de ‘voorzorgswaarde’ van 4,5 microgram per liter. Dat is de norm die VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) in januari 2024 oplegde. Daarnaast ligt de tijdelijke norm ook ruim onder de ‘gezondheidskundige toetsingswaarde’ van Departement Zorg (januari 2024). Die is 138 microgram per liter. Departement Zorg geeft ook aan dat de gemeten concentraties geen risico vormen voor de gezondheid. We volgen de metingen zeer goed op en nemen geen enkel risico. De maximale concentraties die we tot nu toe gemeten hebben, bedroegen 0,49 microgram/liter in De Blankaart, 0,13 microgram/liter in Dikkebus, 0,14 microgram/liter in Zillebeke en 0,2 microgram/liter in De Gavers. Er zijn ook heel veel waterstalen waarbij de concentraties onder de detectiegrens blijven.
Uit deze cijfers(in microgram) blijkt alvast dat het van groot belang is als men het over normen voor drinkwaterkwaliteit en gezond drinkwater heeft , dat men het in de juiste context plaatst .  Dit wil zeker niet wegnemen om vanuit de landbouwsector te streven naar een minimum aan gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater want er is inderdaad nog wat aan de winkel in de toekomst .
Wat de handhaving van de bufferzones 3-5 meter van  waterlopen betreft wil ik nog meegeven dat er dit jaar reeds een zeer strenge handhaving is gebeurd door de bevoegde controleurs en instanties. Ze gaan zelfs op pad met de meetlat en landbouwers worden reeds beboet op een overschrijding of tekortkoming van amper 10-20 cm op 3 of 5 meter bufferzone .
Ik ben het alvast eens dat we verder moeten streven naar gezond drinkwater en  gezonde voeding .Maar dan wel met een leefbare omgeving voor iedereen !

Johan Debruyne

Met belangstelling las ik het opiniestuk “Schatjes van patatjes” van Johan Debruyne, ondervoorzitter van de landbouwraad én lid van de stuurgroep van de milieuraad.  Het is goed dat ook de landbouwsector haar kant van het verhaal brengt, want waterkwaliteit gaat iedereen aan – landbouwers, bewoners én bestuur.  Zijn reactie komt duidelijk vanuit zijn rol als landbouwer en belangenverdediger, wat begrijpelijk is, maar tegelijk de blik vernauwt.  Dit debat gaat over meer dan landbouw alleen – het raakt de volksgezondheid van iedereen.
Ik erken dat landbouwers vandaag werken binnen moeilijke regels en dat er inspanningen gebeuren om de impact op het milieu te beperken.  Maar het debat dat de Pano-reportage “De prijs van de patat” opende, ging niet over de landbouwers zelf.  Het ging over het systeem waarin vervuiling structureel aanwezig blijft en waarin beleidskeuzes bepalen hoeveel vervuiling we als samenleving aanvaarden als “normaal”. Pano baseerde zich daarbij op een grondig onderzoek en officiële metingen: het water van de Blankaart blijkt vandaag zó vervuild dat het nauwelijks nog te zuiveren valt.  In plaats van dat probleem bij de bron aan te pakken, koos de Vlaamse regering ervoor de norm voor triazinon tien keer te verhogen – niet om de situatie te verbeteren, maar om ze juridisch te verdoezelen.  Dat is geen detail, dat is de kern van de problematiek: niet enkel wat er op de akker gebeurt, maar hoe het beleid daarmee omgaat.
De nieuwe afspraken die Johan Debruyne aanhaalt – bufferzones, overleg met Inagro en provinciale samenwerking – zijn zeker positieve stappen.  Maar zolang de bestaande vervuiling in de bodem en het grondwater blijft nazinderen, en zolang normen versoepeld worden in plaats van de vervuiling aan te pakken, verandert er weinig aan de realiteit.
Wie in zowel de landbouwraad als de milieuraad actief is, weet hoe complex die evenwichtsoefening is.  Juist daarom is het belangrijk dat alle betrokkenen transparant zijn over hun rol en dat de dialoog vertrekt vanuit volledige informatie en één gemeenschappelijk doel: gezond drinkwater en een leefbare omgeving voor iedereen.
De landbouwsector kan en moet deel zijn van de oplossing, maar dan met open cijfers, duidelijke handhaving en politieke moed om volksgezondheid voorop te stellen.  Dat is geen oppositietaal, maar gezond verstand.

Günther Claes – Diksmuide Voorop

De reclameslogan voor diepvriesaardappelen  “schatjes van patatjes ” is al jarenlang het uithangbord van een aardappelverwerkend bedrijf in Vlaanderen.  Ook voor wie graag frietjes of chips lust zijn aardappelen misschien wel schatjes. Maar ook voor de landbouwers uit onze regio zijn het schatjes in een ander opzicht dan wel. De laatste decennia zijn aardappelen de meest rendabele akkerbouwteelt op zand- , zandleem- en leemgronden in Vlaanderen. Dit komt vooral door de goede vruchtbare grond in onze streek ,maar ook door het uitstekend klimaat om kwaliteitsvolle aardappelen te kweken.
De aardappelindustrie heeft de voorbije jaren dan ook hier volop ingespeeld en een forse uitbreiding gekend. De landbouwers zijn gevolgd met een algemene toename  van het aardappelareaal , alhoewel ze door de bestaande wetgeving beperkt zijn tot uitbreiding. Dit door een verplichte minimum teeltrotatie van 3 jaar op hetzelfde perceel .De aardappelen worden vooral afhankelijk van het weer,  meermaals bespoten of gesproeid tegen ziektes zoals phytophthora ,beter bekend als de aardappelplaag en alternaria een schimmelziekte. Rendabele ziekte resistente aardappelrassen of alternatieve sproeimiddelen zonder milieubelastende stoffen zoals triazolen zijn vandaag (nog) niet verkrijgbaar of op de markt .Het staat dan ook als een paal boven water dat door de uitbreiding van de aardappelteelt ,een eventuele vervuiling van het oppervlaktewater en de milieu impact groter kan zijn .
De landbouw- en aardappelsector zijn zich daar dan ook van bewust en nemen hierin wel degelijk hun verantwoordelijkheid op .Zo is er voor de landbouwers vanaf 2025 een verbod van gewasbeschermingsmiddelen en bemesting voor een zone van respectievelijk 3 en 5 meter langs VHA (Vlaamse hydrografische waterlopen ).Onlangs (24 Oktober) is er nog een samenwerkingsovereenkomst ondertekend door de Provincie West-Vlaanderen, Inagro (onderzoekscentrum land- en tuinbouw), Belgapom(beroepsvereniging  aardappelhandel) en Vegebe (federatie groententeelt) om SAMEN  de waterkwaliteit te verbeteren in onze provincie. Dit doen ze niet met regels maar met acties die het verschil kunnen maken op het veld.
Dat ze in Diksmuide, met een bevoegde schepen voor  zowel milieu als landbouw hun verantwoordelijkheid niet opnemen voor de waterkwaliteit en de watervervuiling zoals Gunther Claes beweert in zijn (politiek) betoog is volgens mij dan ook de waarheid oneer aandoen . Dergelijke uitspraken zie ik dan ook veeleer als oppositie praat van buiten de gemeenteraad op z’n best .Dat men in Diksmuide wel degelijk begaan is met de waterkwaliteit  en hieraan wil samenwerken bewijst de vergadering van 13 november aanstaande .Een reeds hele tijd geplande vergadering ,voor de eerste maal met de adviesraden ,de milieuraad en de landbouwraad te samen en met als onderwerp “De vervuiling en de kwaliteit van het oppervlaktewater “De vergadering wordt gedragen door Inagro.
En tenslotte, niet te vergeten.  Van 7 tot 14 november is het ook de week van de friet. Lekker van bij ons !!!

 Johan Debruyne (ondervoorzitter landbouwraad )