De beslissing van de Bestendige Deputatie van 12 februari 2026 om een omgevingsvergunning toe te kennen voor een intensieve pluimveehouderij in de Galileistraat veroorzaakt groeiende bezorgdheid. Het betrokken bedrijf zou jaarlijks 85.000 vleeskuikens per ronde produceren, goed voor zeven productierondes per jaar of 595.000 kippen per jaar.
Ondanks een uitdrukkelijk ongunstig advies van de stad, werd de vergunning toch verleend. In een formeel verzoekschrift vraagt een inwoner nu aan het College van Burgemeester en Schepenen om een vernietigingsberoep in te stellen bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen.

562 vrachtwagenbewegingen per jaar

Volgens de ingediende analyse zou het bedrijf niet – zoals door de exploitant aangegeven – 229 transporten per jaar genereren, maar naar schatting 562 zware vrachtwagenbewegingen (heen en terug).

Het gaat onder meer om:

• aanvoer van kuikens en voeder
• afvoer van slachtkippen
• Mest- en strooiseltransport
• ophaling van kadavers
• brandstofleveringen

De betrokken vrachtwagens wegen tot 40 à 44 ton en meten 16 tot 18 meter. Volgens gangbare Europese ontwerpnormen hebben dergelijke combinaties een buitenstraal tot 15 meter nodig bij een bocht van 90 graden.
De Galileistraat is echter slechts 3 tot 3,5 meter breed.
“Een vrachtwagen van 2,55 meter breed met spiegels tot 2,9 meter laat nauwelijks 15 centimeter speling. Kruisen is onmogelijk zonder uit te wijken naar bermen of opritten,” klinkt het in het dossier. Structurele bermschade en verkeersonveiligheid zouden volgens de indiener onvermijdelijk zijn.
Het Stadsbestuur is gestart met de studie van de noordwestelijke omleidingsweg, om net het zwaar verkeer in Diksmuide te weren.  Met de beslissing van de bestendige deputatie wordt het zwaar verkeer terug Diksmuide binnengeloodst!

Onvoldoende motivering

De stad had haar (terechte) negatief advies gemotiveerd op basis van:

• beperkte wegbreedte
• gevaarlijke aansluiting met de Oostendestraat
• cumulatieve verkeersdruk
• leefbaarheid
• ligging in een vogelgriepgevoelige zone

De Deputatie erkent in haar beslissing dat het zware verkeer zal toenemen, maar legt geen bindende infrastructuurvoorwaarden op. Volgens het beroepsschrift schendt dit de formele motiveringsplicht en het zorgvuldigheidsbeginsel.
“Intenties tot eventueel toekomstig overleg zijn geen afdwingbare garanties,” luidt het.

Cumulatieve impact genegeerd

De Galileistraat is bovendien niet enkel ontsluitingsweg voor het pluimveebedrijf. In dezelfde straat loopt een vergunningsprocedure voor een appartementsgebouw met 49 woongelegenheden.
Volgens vaste rechtspraak moet een overheid rekening houden met samenlopende ontwikkelingen in de onmiddellijke omgeving. In het dossier wordt gesteld dat zo’n integrale beoordeling ontbreekt.

Vogelgriepzone

Het bedrijf ligt volgens de bijgevoegde documentatie in een door het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen aangeduide gevoelige zone voor aviaire influenza.

Toch bevat de vergunning geen expliciete risicoanalyse over:

• epidemiologische gevolgen
• mogelijke ruimingen
• economische impact bij uitbraak
• bijkomende preventieve voorwaarden

Volgens de indiener is dit strijdig met het voorzorgsbeginsel.

Oproep tot juridisch verzet

In het besluit wordt het stadsbestuur van Diksmuide opgeroepen om als rechtstreeks betrokken overheid een vernietigingsberoep in te stellen. Argumenten daarbij zijn onder meer:

• schending van de motiveringsplicht
• schending van het zorgvuldigheidsbeginsel
• gebrek aan cumulatieve impactanalyse
• onvoldoende onderbouwing inzake verkeersveiligheid
• kennelijk onredelijke belangenafweging

De bal ligt nu in het kamp van het stadsbestuur.

De kwestie raakt aan bredere vragen over mobiliteit, ruimtelijke ordening en de toekomst van intensieve veehouderij in kwetsbare regio’s.

Wilfried Verheecke

Reflecties na de lezing van milieuadvocaat Isabelle Larmuseau over PFAS en het voorzorgsprincipe
In het debat over drinkwaterkwaliteit wordt de laatste weken herhaald dat kraantjeswater vandaag “veilig” is en dat burgers niet onnodig ongerust mogen worden. Die boodschap klinkt geruststellend, maar ze blijft tegelijk te beperkt. Want waterbeleid draait niet alleen om de vraag of een glas water vandaag drinkbaar is, maar om hoe we onze waterbronnen beschermen op lange termijn.
Wie zich verdiept in de beschikbare wetenschappelijke kennis, ziet dat het hier niet om een randfenomeen gaat. PFAS vormen een groep van meer dan 10.000 chemische stoffen die al decennialang worden gebruikt, nauwelijks afbreken in het milieu en zich opstapelen in planten, dieren en mensen. Die eigenschappen zijn niet betwist. Wat wél onzeker blijft, zijn de langetermijneffecten van die voortdurende blootstelling. Net daarom geldt in Europa het voorzorgsprincipe: onzekerheid is geen reden om te sussen, maar een reden om voorzichtig te zijn.
Europese wetenschappelijke instanties bevestigen dat uitgangspunt. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) hanteert voor PFAS een gezondheidskundige grenswaarde van 4,4 nanogram per liter. Die waarde is gebaseerd op onderzoek waaruit blijkt dat vooral bij kinderen al bij lage blootstelling effecten optreden op het immuunsysteem. Kinderen zijn geen kleine volwassenen. Hun lichaam is gevoeliger, hun ontwikkeling kwetsbaarder en hun blootstelling relatief groter. Dat maakt hen tot een expliciete risicogroep.
Het verschil tussen “voldoen aan Vlaamse normen” en “gezondheidskundig verantwoord” is dan ook essentieel. Vlaamse normen zijn beleidsinstrumenten, geen absolute veiligheidsgrenzen. Ze kunnen worden aangepast, versoepeld of tijdelijk verhoogd, zoals de voorbije jaren is gebeurd. Europese gezondheidsnormen vertrekken vanuit een andere logica: niet wat technisch of politiek haalbaar is, maar wat medisch verantwoord is op lange termijn.
Daar komt bij dat sommige PFAS, zoals TFA, nauwelijks uit drinkwater te verwijderen zijn. Klassieke zuiveringstechnieken schieten hier tekort. Wanneer zulke stoffen eenmaal in het watersysteem terechtkomen, blijft bronbescherming de enige echt doeltreffende strategie. Dat is geen ideologische keuze, maar een technische realiteit.
In die context volstaat het niet om te herhalen dat kraantjeswater vandaag drinkbaar is. Die boodschap gaat voorbij aan de structurele vraag hoe we vermijden dat uitzonderingen normaal worden en normen steeds opnieuw moeten worden opgerekt om het systeem draaiende te houden. Het gaat niet alleen over vandaag, maar over wat we morgen willen vermijden.
Het klopt dat lokale besturen niet alle knoppen in handen hebben om dit probleem alleen op te lossen. Drinkwaternormen en milieuwetgeving zijn in hoofdzaak Vlaamse bevoegdheden. Maar dat betekent niet dat steden en gemeenten machteloos zijn. Lokale besturen geven advies bij vergunningen voor industriële activiteiten, bij
omgevingsdossiers en bij milieueffectrapporten (MER-procedures). Ze zitten mee aan tafel wanneer dossiers worden voorbereid, kunnen signalen geven wanneer risico’s voor waterwinning onvoldoende worden afgedekt en kunnen expliciet aandringen op strengere voorwaarden of bijkomend onderzoek. Dat zijn geen symbolische bevoegdheden, maar momenten waarop beslissingen daadwerkelijk worden beïnvloed.
Daarnaast beschikken lokale bestuurders over een politieke hefboom. Ze kunnen het dossier agenderen in de gemeenteraad, resoluties of adviezen formuleren en die overmaken aan hogere overheden. Wanneer lokale bestuurders bovendien tot dezelfde politieke familie behoren als de Vlaamse regering en de bevoegde minister leveren, mag men verwachten dat die toegang ook wordt benut. Niet om te sussen, maar om te wegen. Niet om te herhalen dat alles binnen de normen blijft, maar om duidelijk te maken waar die normen tekortschieten en waarom voorzorg noodzakelijk is. Ook niet-handelen, minimaliseren of uitsluitend geruststellen is een beleidskeuze.
Opvallend is dat burgers die spanning wél aanvoelen. In de regio leeft de bezorgdheid. Lezingen over PFAS en waterkwaliteit zitten vol, ook met inwoners uit Diksmuide. Dat is geen hysterie, maar betrokkenheid. Mensen willen begrijpen waarom normen verschillen, waarom Europa strenger is dan Vlaanderen en waarom kinderen expliciet als kwetsbare groep worden genoemd.
Een volwassen drinkwaterbeleid erkent die vragen. Het verschuilt zich niet achter minimumwaarden, maar legt uit waar we vandaag staan en waar we naartoe moeten. Het durft zeggen dat “veilig vandaag” niet automatisch “verantwoord op lange termijn” betekent, zeker niet bij persistente stoffen die zich opstapelen en generaties lang in het milieu aanwezig blijven.
Voorzichtigheid is geen paniekzaaierij. Het is bestuur. En bestuur betekent keuzes maken op basis van kennis, niet alleen op basis van geruststelling. Gezond drinkwater is geen communicatiestrategie. Het is een basisrecht. En dat recht beschermen vraagt meer dan zeggen dat alles onder controle is.

Günther Claes – Diksmuide Voorop

Met enige verbazing las ik dat ‘ niets ‘ zeggende artikel nopens drinkwaterkwaliteit tot het ‘alles’  zeggende laatste lijntje.
Met een minister met twee petten op is het inderdaad heel lastig om daar iets aan te doen.
Vervuiling is ook lastig om te (h)erkennen en moeilijk om de zaken te benoemen zoals ze zijn , trouwens PFAS is daar ook een onderdeel van .. .

Carlos Pollet

Elke keer wanneer de discussie opduikt over het verhogen van toegelaten pesticidenormen, klinkt hetzelfde geruststellende refrein: alles blijft binnen de veiligheidsmarges. Het is een taal die vertrouwen moet wekken, maar die in werkelijkheid vooral één ding doet: ze verdooft onze alertheid.
Ook vandaag, in de discussie over hogere normen voor schimmelbestrijders in en rond kwetsbare water- en natuurgebieden zoals WPC De Blankaart, wordt opnieuw verwezen naar wetenschappelijke modellen, afzonderlijke drempelwaarden en zogenaamd verwaarloosbare risico’s. Alsof we niets geleerd hebben van de vorige eeuw. De geschiedenis van pesticiden is nochtans ondubbelzinnig. Middelen die ooit als veilig, noodzakelijk en vooruitstrevend werden gepresenteerd: DDT, lindaan, atrazine, parathion, chloorpyrifos, neonicotinoïden, bleken achteraf hormoonverstorend, neurotoxisch, kankerverwekkend of desastreus voor ecosystemen. Ze werden uiteindelijk verboden. Steeds opnieuw kwam het besef pas nadat de schade al was aangericht. Steeds opnieuw bleek voorzichtigheid geen overdreven luxe, maar een gemiste kans.
Wat het huidige debat extra zorgwekkend maakt, is dat het zich focust op één stof tegelijk, terwijl het echte probleem elders ligt. In het milieu komen pesticiden nooit alleen voor. Ze stapelen zich op, mengen zich met andere chemische stoffen, blijven jarenlang aanwezig in water en bodem en vinden uiteindelijk hun weg naar het menselijk lichaam. Het klassieke idee dat “de dosis het gif maakt” faalt volledig wanneer we te maken hebben met hormoonverstorende stoffen en chronische blootstelling aan lage dosissen. Volgens de openbare gegevens worden van zowat 70 soorten pesticiden residu’s gevonden in het water van het WPC de Blankaart.
De vraag die nauwelijks wordt gesteld, is nochtans cruciaal: wat is het cumulatieve effect van al die verschillende pesticiden, schimmelbestrijders en andere chemische stoffen samen? Niemand kan daar vandaag een eerlijk en volledig antwoord op geven. En precies daarom zou voorzichtigheid het uitgangspunt moeten zijn, niet normverhoging.
Watergebieden zoals de Blankaart zijn geen laboratoria waar we achteraf wel zullen zien wat de gevolgen zijn. Ze zijn essentieel voor biodiversiteit, voor waterkwaliteit en voor de gezondheid van mensen. Net daar de lat lager leggen, is een signaal dat moeilijk te rijmen valt met verantwoordelijk beleid.
De verantwoordelijke schepenen in Diksmuide zeggen dat zij in alle vertrouwen nog leidingwater drinken. Wel, ik niet. Ik vertrouw dat niet meer. De geschiedenis zou ons al lessen genoeg gegeven moeten hebben op het vlak van zogezegd veilige pesticiden. Om dan nog te zwijgen over het angstaanjagende raadsel van het cumulatieve effect van al die pesticiden.
Met ‘de wetenschap’ zwaaien als verantwoording voor bijvoorbeeld het verhogen van de norm voor bepaalde residu’s is ook onkuis. De wetenschap weet op vandaag helemaal niet wat het effect is van veel van die ‘nieuwe pesticiden op langere termijn.  En om nog eens een stok in het hoenderhok te gooien, tot slot nog een statement: ondanks de grote vragen rond al die residu’s in het leidingwater levert men op vandaag nog al dat water aan de burgers om de eenvoudige reden dat er voorlopig gewoon geen alternatief is. Ik schreef 30 jaar geleden al dat water het nieuwe goud zou worden en ik ga verdomme nog gelijk krijgen ook.

Peter Bossu

De onrust bij landbouwers over het Mercosur-handelsakkoord is begrijpelijk. Het dossier raakt aan terechte zorgen: een ongelijk speelveld, strengere normen hier en soepelere regels elders, stijgende kosten en dalende marges. Dat landbouwers hun stem laten horen, is legitiem. Wie voedsel produceert, mag gehoord worden.
Maar wie het debat eerlijk wil voeren, moet verder durven kijken dan slogans en emoties. Want Mercosur is niet de oorzaak van de problemen in de landbouw. Het is een symptoom van een systeem dat al jaren kraakt.
En het probleem gaat dieper dan import alleen. We hebben onze landbouw zelf vastgezet in een systeem van lage prijzen en hoge volumes. Dat is geen fout van de boer, maar het resultaat van jarenlang beleid waarin schaalvergroting en export centraal stonden, terwijl eerlijke prijzen uitbleven. In zo’n model wordt elke internationale handelsdeal automatisch een bedreiging, omdat de marges al tot op het bot zijn uitgehold.
Dat verklaart de boosheid, maar het mag het debat niet doen ontsporen. Protest is een democratisch recht. Tegelijk kunnen acties die gepaard gaan met agressie, intimidatie of buitensporige overlast het maatschappelijk draagvlak ondermijnen. Respect werkt in twee richtingen: wie begrip vraagt, moet het ook tonen. De landbouw verdient steun, geen polarisatie.
Het Mercosur-akkoord wordt onderhandeld op Europees niveau en beslist binnen de Europese Unie, met instemming van de lidstaten. Vlaanderen zit daar niet aan tafel. Maar dat ontslaat lokale besturen niet van verantwoordelijkheid. Integendeel: net lokaal kan beleid het verschil maken.
Diksmuide beschikt vandaag al over sterke lokale troeven. Met een van de grootste markten van het land en een bestaande boerenmarkt is er een uniek platform waar producent en consument elkaar rechtstreeks ontmoeten. Door die marktwerking verder te versterken en meer ruimte te geven aan lokale en seizoensgebonden producten, kan Diksmuide haar rol als schakel in de korte keten verder uitbouwen. Dat is geen symboliek, maar een concrete manier om landbouwers meer grip te geven op hun afzet en hun prijs, terwijl inwoners weten wat ze eten.
Ook gemeentelijke aankopen – voor scholen, zorginstellingen en evenementen – kunnen bewuster lokaal worden georganiseerd. Zulke keuzes ondersteunen de lokale economie zonder extra druk te leggen op milieu of ruimte, en versterken tegelijk het vertrouwen tussen producent en consument.
Daarnaast kan Diksmuide het belang van landbouw ook zichtbaarder en tastbaarder maken in de publieke ruimte. Door sterker in te zetten op haar historische identiteit als boter- en kaasstad, kan de stad landbouw opnieuw een centrale plaats geven in het dagelijkse leven. Een belevingsruimte rond “Boter en Kaas”, zoals perfect mogelijk is in het Polderpand, kan landbouw, geschiedenis en korte keten samenbrengen en versterken.
Ook de Boterhalle biedt kansen om opnieuw uit te groeien tot meer dan een handelsplek. Als overdekte markthal kan zij opnieuw een plaats worden waar landbouwers, inwoners en bezoekers elkaar ontmoeten. Niet alleen om te kopen en verkopen, maar ook om gesprekken te voeren, verbondenheid te creëren en sfeer te brengen in de binnenstad. Een wekelijks terugkerende streekproductenmarkt kan zo bijdragen aan meer levendigheid en tegelijk de lokale horeca en winkels versterken.
Tot slot verdient ook de jaarlijkse fairtrade markt een sterkere ondersteuning. Door deze markt verder te laten uitgroeien tot een volwaardig evenement, met meer ruimte voor lokale landbouwers en producenten, kan Diksmuide tonen dat eerlijke handel en lokale landbouw geen tegenpolen zijn, maar elkaar net versterken.
Ruimtelijk beleid vraagt in een stad als Diksmuide om evenwicht. Open ruimte is schaars en vervult meerdere functies: voedselproductie, natuur, waterbeheer en leefkwaliteit. Dat betekent dat keuzes niet mogen vertrekken vanuit één belang, maar vanuit het geheel. Zowel landbouwinitiatieven als natuurversterkende projecten verdienen duidelijke, voorspelbare regels die ondersteunen in plaats van afremmen. Complexe procedures helpen niemand vooruit.
Dit is geen ideologisch debat, maar een praktische keuze. Wie boeren echt wil beschermen, moet hen uit de ratrace van lage prijzen en hoge volumes halen. Dat doe je niet met angstbeelden over import, maar met een landbouwmodel dat vertrekt van kwaliteit, transparantie en nabijheid.
Dat vraagt ook eerlijkheid over verantwoordelijkheid. Handelsakkoorden worden Europees beslist, maar nationale en regionale beleidskeuzes bepalen hoe kwetsbaar onze landbouw is wanneer zulke akkoorden op tafel komen. Woorden alleen volstaan niet. Als steun aan landbouwers ernstig wordt genomen, moeten daar ook consequente keuzes tegenover staan.
Diksmuide Voorop kiest daarom niet voor tegenstellingen, maar voor richting. Niet tegen handel, wel voor eerlijke spelregels. Niet tegen landbouwers, wel tegen een systeem dat hen uitperst. Niet voor slogans, maar voor oplossingen die lokaal verschil maken.
Wie zegt dat lokaal niets kan, verschuilt zich achter bevoegdheden. Men moet ervoor kiezen om verantwoordelijkheid te nemen, precies daar waar het verschil voelbaar is.
Wie landbouw wil redden met slogans, helpt niemand vooruit. Alleen beleid dat inzet op kwaliteit, nabijheid en evenwicht kan boeren én inwoners perspectief geven.

Günther Claes
Diksmuide Voorop