Expo rond 100 jaar heropgebouwde Sint-Niklaaskerk

Op 9 augustus 1926 werd de wederopgebouwde Diksmuidse Sint-Niklaaskerk opnieuw gewijd en in gebruik genomen. Na de eerste wereldoorlog, waarin deze, samen met de hele stad, volledig werd vernield, kon de wederopbouw pas starten in 1923 toen de nodige fondsen beschikbaar waren. Het kerkgebouw zelf raakte afgewerkt in 1924, de toren zou pas klaar zijn tegen eind 1925. Voor het torenuurwerk was het tenslotte nog wachten tot 1929. Maar de heropgebouwde kerk werd opnieuw vernield door Duitse brandbommen op 27 mei 1940 tijdens de 18-daagse veldtocht. Het zou dan duren tot in de jaren ’50 vooraleer de kerk opnieuw kon gebruikt worden. Zondagnamiddag is er rond de heropgebouwde kerk gratis een expo te bezoeken in de Sint-Niklaaskerk naar aanleiding van Open Monumentendag.

Voor de wederopbouw werden eerst fondsen voorzien voor de private woningen. Toen uiteindelijk ook de nodige gelden gevonden werden voor de heropbouw van de Sint-Niklaaskerk in 1923, waren in Diksmuide reeds 235 woningen opnieuw gebouwd, 307 andere huizen waren in aanbouw. In eerste instantie werd de kerk gebouwd zonder toren, op deze plaats kwam er voorlopig een zadeldak. De werken konden afgerond worden in 1924. In afwachting daarvan gingen de eucharistievieringen door in een noodkerk aan de Lege Weg, de huidige Grauwe Broedersstraat. In 1924 kon men ook starten met de bouw van de toren die werd afgerond in 1925. De nieuwe wijding zou gebeuren op 9 augustus 1926.
Jacob Jordaens
De wederopgebouwde kerk kreeg een soberder aankleding : het wereldberoemde doksaal uit de vooroorlogse kerk was – uiteraard – voor altijd verloren. En ook het schilderij uit het altaar had de wereldbrand niet overleefd, al was ze tijdig uit de Sint-Niklaaskerk verwijderd.
Volgens de overlevering zou dit het werk ‘De aanbidding der wijzen’ van de Vlaamse barokschilder Jacob Jordaens zijn. Dat zou in oktober 1914 in ‘veiligheid’ gebracht zijn in het klooster van de Broeders van Liefde in de Oostendestraat. Maar na de oorlog bleek het verdwenen. Evenwel stelde de vroegere stadsarchivaris, wijlen Chris Vandewalle, dat het werk van Jacob Jordaens op vandaag in een museum in het Duitse Kassel hangt.

Tijdens de Franse revolutie zou dit volgens hem reeds uit de Sint-Niklaaskerk verdwenen zijn en later zou keizer Napoleon, in hoogst eigen persoon, voor een vervangend werk van de Franse schilder Jouvenet gezorgd hebben. En enkel dat laatste werk zou dus de eerste wereldbrand niet overleven.
Maar dat wordt tegengesproken door zowel auteur Herman Demoen in zijn ‘Diksmuide van toen’ als door wijlen Robert Van Outryve in zijn ‘Diksmuide door de eeuwen heen’. Volgens deze laatste heeft de Franse keizer Napoleon uiteindelijk dan toch het werk van Jordaens terug bezorgd. Diksmuide mocht daarenboven ook het werk van Jouvenet behouden. Volgens beide auteurs is wel degelijk het werk van Jordaens verdwenen tijdens de eerste wereldoorlog.
Tenslotte is er slechts één overblijfsel uit de vooroorlogse kerk aanwezig in de huidige Sint-Niklaaskerk. Volgens auteur Robert Van Outryve is de doopvont uit marmer en koper het enige kunstwerk dat de eerste wereldoorlog heeft overleefd.
Open Monumentendag
Zondag 13 september is er om 10.30 uur een eucharistieviering opgeluisterd door het koninklijk Sint-Niklaaskoor, gevolgd door een half uur durend orgelconcert met organist Steven Verplancke die wordt bijgestaan door saxofonist Christophe Deckers. De expo zelf kan bezocht worden tussen 12.30 uur en 18 uur.
Voor het volledig programma van Diksmuides Open Monumentendag : klik hier. (DLD)